Kömürün Gölgesinde Su

Antalya’da COP31’e ev sahipliği yapan Türkiye, bir yandan da kömüre olan bağımlılığını sürdürüyor. Kömürden çıkış ertelendikçe, Türkiye’nin su kaynakları üzerindeki baskı da artmaya devam ediyor. Ülkenin kömürden çıkış için henüz bir takvimi bulunmazken, kömürlü termik santraller büyük miktarlarda su tüketiyor; açık ocak linyit madenleri ise kömür yataklarına ulaşabilmek için yeraltı suyu akiferlerini boşaltıyor. Ülke genelinde bu faaliyetler, havzaların hidrolojik yapısını değiştirirken yerel toplulukların suya erişimini de tehdit ediyor.

Muğla’da iki kömürlü termik santrale yılda yaklaşık 36 milyon metreküp su tahsis edilmiş durumda. Bu miktar, Bodrum ve Milas’ın yıllık toplam su tüketiminden daha fazla. Öte yandan Afşin-Elbistan Havzasında yılda 100 milyon metreküpten fazla miktardaki yer altı suyu bölgeden tahliye ediliyor. Bunun sonucunda çiftçiler daha derin kuyular açmak, giderek yükselen elektrik faturalarını karşılamak ve tarımı terk etmek zorunda kalıyor.

Yerel tanıklıkları, saha araştırmalarını ve Türkiye genelindeki verileri bir araya getiren üç bölümlük araştırma dizimiz Kömürün Gölgesinde Su, Türkiye’nin kömür ekonomisinin su tahsislerini nasıl yeniden şekillendirdiğini, hidrolojik sistemleri nasıl bozduğunu ve su güvensizliğini nasıl derinleştirdiğini ortaya koyuyor. İklim değişikliğine karşı dirençli bir gelecek, su kaynaklarının korunmasına bağlıyken araştırmamız temel bir soruyu gündeme getiriyor: Türkiye gerçekten susuz mu kalıyor, yoksa su kaynakları kömür için mi ayrılıyor?