Kusursuz Çöküş
Yayın partneri
Yayın tarihi
2025-Yayını sürüyor
Araştırma ekibi
Doğu Eroğlu
Cömert Uygar Erdem
Cansu Acar
Alkım Bayraktar
Ezgi Toprak
Haziran 2024’te başlayıp Şubat 2025’e kadar süren araştırmamızda, Erzincan’ın İliç ilçesinde 2010’dan bu yana faaliyet gösteren Çöpler Altın Madeni’ni inceledik.
Başlangıçta, dokuz işçinin yaşamını yitirdiği 13 Şubat 2024 tarihli yığın liçi faciasına odaklanan araştırmamız, yargı süreciyle ortaya çıkan belgeler sayesinde madenin geçmişine uzanan daha geniş bir incelemeye dönüştü. İliç merkezi ile Çöpler ve Sabırlı köylerinde yaşayanlar, maden çalışanları, kamu görevlileri ve uzmanlarla yüzü aşkın görüşme yaptık; elde ettiğimiz belgeleri analiz ederek şema ve haritalar hazırladık.
Dört bölümden oluşan serimizde:
Denetim süreçleri ve mevzuat boşluklarını,
Çöpler ve Sabırlı köylerinin dönüşümünü ve “rıza imalatı” mekanizmalarını,
Depreme dayanıklı olduğu belirtilen yığın liçinin çöküş sürecini,
Anagold’un sermaye yapısı ve hesap verebilirlik sorunlarını ele alıyoruz.
Etki ve Yansımalar
Etkinlik: Kusursuz Çöküş araştırma lansmanı
Konuşmacılar: Deniz Yavuzyılmaz, Cansu Acar, Cömert Uygar Erdem, Doğu Eroğlu
25 Nisan 2025 - Kadıköy/İstanbul
Yayınlanmaya başlayan Kusursuz Çöküş araştırmasının yöntemleri ve bulgularını, Kadıköy Gazhanesinde düzenlediğimiz panel tartışmada kamuoyuyla paylaştık. Panele katılan CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, 13 Şubat 2024 iliç Maden Faciasının ardından kurulan TBMM İliç Araştırma Komisyonu sürecindeki deneyimlerini paylaştı. Araştırma ekibinden Doğu Eroğlu, Cömert Uygar Erdem ve Cansu Acar ise araştırma sürecini ve araştırmanın bulgularını değerlendirdi.
Etkinlik: Global Investigative Journalism Conference 2025
GIJC2025 - Malezya
Kusursuz Çöküş araştırmasının baş araştırmacısı Doğu Eroğlu, araştırmanın tasarımını, araştırma safhasını ve ulaşılan sonuçları, Global Investigative Journalism Network tarafından düzenlenen Global Investigative Journalism Conference 2025'te, Malezya'da düzenlenen oturumda uluslararası araştırmacı gazetecilik komünitesine anlattı.
Etkinlikle ilgili habere ulaşmak için başlığa ya da görsele tıklayınız.
Yazı: Gazetecilik ve halkla ilişkiler farkı
Faruk Bildirici - Çoklu platform
"...Hemen iki haberi okudum. T24’te yayımlanan “İliç’te iki köyün hikayesi: Çöpler ve Sabırlı” başlıklı araştırmaydı. Doğu Eroğlu’nun yazdığı ve araştırmacı gazeteciler için bağımsız haber merkezi olan “Ortak”ın ürünü olan araştırmada, “madenin 15 yılda tüm bölgeyi geçimlik faaliyetlerden koparıp proleterleştirdiği, madenin faaliyetleri durunca da göçün kaçınılmaz hale geldiği” anlatılıyordu. Habertürk’te yayımlanan “Halkın ortak talebi: Maden açılsın” haberinde de kazadan sonra İliç’te ekonomi çarkının dönmediği, köylülerin madenin açılmasını istediği belirtiliyordu. Hakikaten de iki haber arasında büyük fark vardı."
Makaleye ulaşmak için başlığa ya da görsele tıklayınız.
Radyo Yayını: Kusursuz Çöküş - İliç
Yeni Nesil Çetelerin Dönüşen Silahları
Hukuk Güvenliği - Apaçık Radyo
"İliç Altın Madeni faciasında 9 yurttaşımız hayatını kaybetti. 5’itutuklu 43 sanık “taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olmak” ve “çevreyi taksirle kirletmek” suçlamaları ile yargılanıyor. İki duruşma yapıldı ama hala kim sorumlu sorusunun cevabı belli değil, herkes topu birbirine atıyor. Maden sahibi şirket ise dosyanın sanığı değil. Şimdiden umutlar azalmaya başladı. Şehirde de bir an önce maden faaliyetlerine başlasın şeklinde siyasi parti ve oda temsilcileri açıklamalar yapmaya başladılar. Peki ama bu kadar büyük bir katliam sonrasında nasıl oluyor da şehir halkı tepki göstermek yerine maden yeniden açılsın talebinde bulunuyor. Tüm bu soruların ışığında ortak bir araştırmayı "İliç/Kusursuz Çöküş" dosyasını konuşuyoruz. Dört bölümden oluşan araştırma dosyasını Doğu Eroğlu anlatıyor ve ilçe halkının nasıl altın madenine mecbur bırakıldığını anlatıyor."
Yayına ulaşmak için başlığa ya da görsele tıklayınız.
Etkinlik: Bir araştırmanın analizi - Kusursuz Çöküş
Yeni Nesil Çetelerin Dönüşen Silahları
12. Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Film Festivali
11 Ekim 2025'te, 12'nci Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Film Festivali kapsamında düzenlenen Bir Araştırmanın Analizi: İliç – Kusursuz Çöküş oturumunda, Doğu Eroğlu ve Cömert Uygar Erdem, 13 Şubat 2024 İliç Maden Faciasının sebeplerini ve madencilik faaliyetlerinin yerel topluluklar üzerindeki etkilerine ilişkin bulgularını anlattı.
Etkinlik: Maden düzeninin anatomisi Barış Boyun-Daltonlar kavgasında dönüştürülmüş kurusıkı silahların rolü I Hazar Dost Anlatıyor
Yeni Nesil Çetelerin Dönüşen Silahları
İstanbul Barosu - 14 Aralık 2025
İstanbul Barosu Çevre Kent ve İmar Hukuku Komisyonu tarafından 14 Aralık 2025'te düzenlenen Vahşi Madencilik ve Türkiye panelinde, İliç - Kusursuz Çöküş: Maden Düzeninin Anatomisi isimli oturumda Doğu Eroğlu ve Cömert Uygar Erdem Kusursuz Çöküş araştırmasının bulgularını anlattı.
Yazı: Kusursuz çöküş ve adalet arayışı
Tülay Özgür - Magma Dergisi
"Araştırmalar, facianın arkasında yatan temel nedenin "hızlı üretim hırsı" olduğunu gösteriyor. Altın fiyatlarının yükselmesiyle birlikte şirket, yığın liçi yapısını güvenli sınırlar içinde tutmak yerine, mevcut kütleye basılan solüsyon miktarını aşırı derecede artırdı. Teknik olarak "kritik kütle" dengesi bozulan yığın, adeta cıvıklaşarak aktı. Bakanlıkların bu süreçteki sorumluluğu ise tam bir denetimsizlik örneğiydi: Çevre Bakanlığı sadece sızdırmazlıkla, Enerji Bakanlığı ise sadece ruhsatla ilgilendiğini savunarak üretim sürecindeki denetim boşluğunu birbirlerinin üzerine attı. Türkiye’de bu çapta bir yığın liçini denetleyecek uzman kamu personeli bulunmaması, denetimlerin sadece kâğıt üzerinde kalmasına neden oldu."
Yayına ulaşmak için başlığa ya da görsele tıklayınız